२०० कोटी रुपये खर्चून उभारणार बनाना क्लस्टर; जळगावच्या केळी उत्पादक शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढणार

जळगाव प्रकल्पाला मंजुरी; केंद्रीय कृषी मंत्र्यांनी दिला उत्तम बाजारव्यवस्थेचा शब्द

जळगाव: महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्यातील केळी उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक मोठी आनंदाची बातमी समोर आली आहे. गुढीपाडव्याच्या शुभ मुहूर्तावर "बनाना सिटी" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जळगावमध्ये पोहोचलेले केंद्रीय कृषी, शेतकरी कल्याण आणि ग्रामीण विकास मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी २०० कोटी रुपये खर्चाच्या 'बनाना क्लस्टर' (केळी समूह) प्रकल्पाची घोषणा केली.

शेतकऱ्यांशी थेट संवाद साधताना केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, या प्रकल्पाचा उद्देश केवळ केळीचे उत्पादन वाढवणे हा नसून, शेतकऱ्यांना उत्तम बाजारपेठ, प्रक्रिया (Processing) आणि निर्यातीच्या सुविधा उपलब्ध करून देऊन त्यांच्या उत्पन्नात ठोस वाढ करणे हा आहे. जळगाव हे देशातील प्रमुख केळी उत्पादक क्षेत्र राहिले असून, आता या क्लस्टरमुळे जळगावच्या केळीला जागतिक स्तरावर ओळख मिळेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

क्लस्टरच्या माध्यमातून मिळणार आधुनिक सुविधा

केंद्रीय मंत्र्यांनी माहिती दिली की, हे बनाना क्लस्टर आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्रगत सुविधांनी सुसज्ज असेल. याद्वारे शेतकऱ्यांना 'गुड ॲग्रीकल्चर प्रॅक्टिस' (GAP), यांत्रिकीकरण, बायो-कंट्रोल आणि फ्रूट कव्हर यांसारख्या तंत्रज्ञानाशी जोडले जाईल, ज्यामुळे केळीची गुणवत्ता आणि उत्पादन दोन्ही सुधारेल. याशिवाय, क्लस्टरमध्ये प्री-कूलिंग युनिट, कोल्ड स्टोरेज, रायपनिंग चेंबर (केळी पिकवण्याची खोली), रेफ्रिजरेटेड व्हॅन आणि प्रोसेसिंग युनिट यांसारख्या पायाभूत सुविधा विकसित केल्या जातील. यामुळे शेतकऱ्यांना आपला माल सुरक्षित ठेवण्यास, त्यावर प्रक्रिया करण्यास आणि चांगल्या दरात विकण्यास मदत होईल. MIDH (एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियान) आणि 'ॲग्रीकल्चर इन्फ्रास्ट्रक्चर फंड' अंतर्गत या सुविधांसाठी सबसिडी (अनुदान) दिली जाईल, ज्यामुळे शेतकऱ्यांवरील आर्थिक बोजा कमी होईल.

शेतकऱ्यांना मिळणार हक्काची बाजारपेठ आणि योग्य भाव

शेतकऱ्यांना मिळणारा कमी भाव आणि ग्राहकांपर्यंत पोहोचेपर्यंत वाढलेली किंमत यातील फरकावर केंद्रीय कृषी मंत्र्यांनी चिंता व्यक्त केली. ते म्हणाले की, अनेकदा शेतकऱ्यांना टोमॅटो किंवा इतर पिके अत्यंत कमी दरात विकावी लागतात, तर शहरात तीच उत्पादने महाग विकली जातात. हा फरक कमी करण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकार मिळून एक प्रभावी व्यवस्था तयार करतील, जेणेकरून शेतकऱ्यांना त्यांच्या घामाचे योग्य दाम मिळेल, असे आश्वासन त्यांनी दिले.

MSP च्या पर्यायावर सरकारचा विचार

केळीसारखी लवकर खराब होणारी पिके 'किमान आधारभूत किमतीत' (MSP) दीर्घकाळ साठवून ठेवणे शक्य नसते. अशा परिस्थितीत सरकार एका पर्यायी मॉडेलवर काम करत आहे, असे मंत्र्यांनी सांगितले. या मॉडेलनुसार, जर बाजारभाव खूप खाली गेले, तर शेतकर्‍यांना बाजारभाव आणि उत्पादन खर्च यातील फरकाची रक्कम दिली जाऊ शकते. अशा प्रकारचे प्रयोग मिरची आणि आंबा यांसारख्या पिकांमध्ये यापूर्वी झाले असून आता ‘पीएम-आशा’ योजनेअंतर्गत याची अधिक प्रभावी अंमलबजावणी केली जात आहे.

नैसर्गिक शेतीचे आवाहन

रासायनिक खते आणि कीटकनाशकांच्या अतिवापराबद्दल केंद्रीय कृषी मंत्र्यांनी चिंता व्यक्त केली. यामुळे जमिनीचे आरोग्य बिघडत असून सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon) कमी होत आहे. शेतकऱ्यांनी नैसर्गिक शेतीचा अवलंब करावा आणि त्याची सुरुवात छोट्या स्तरावर प्रायोगिक तत्त्वावर करावी, असे आवाहन त्यांनी केले. नैसर्गिक शेतीमुळे उत्पादनावर नकारात्मक परिणाम होत नाही, उलट जमिनीची सुपीकता आणि गुणवत्ता वाढते, असे ते म्हणाले.

जळगावच्या केळीला मिळणार जागतिक ओळख

शेतकऱ्यांकडून मिळालेल्या सूचना आणि समस्यांच्या आधारे कृषी क्षेत्राचा एक सर्वसमावेशक आराखडा (Roadmap) तयार केला जाईल, असे केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले. जळगावच्या केळीला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत नवीन ओळख मिळवून देण्यासाठी सरकार सर्वतोपरी प्रयत्न करेल. हा बनाना क्लस्टर प्रकल्प शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी, रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण करण्यासाठी आणि प्रादेशिक अर्थव्यवस्था मजबूत करण्यासाठी एक मोठे पाऊल ठरेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

ट्रॅक्टर जंक्शन तुम्हाला नेहमी अद्ययावत ठेवते. ट्रॅक्टरच्या नवीन मॉडेल्स आणि त्यांच्या कृषी उपयोगाबद्दल कृषीविषयक बातम्या प्रकाशित केल्या जातात. प्रमुख ट्रॅक्टर कंपन्या जसे महिंद्रा ट्रॅक्टर आणि सोनालिका ट्रॅक्टर यांच्या मासिक विक्री अहवालही आम्ही प्रकाशित करतो, ज्यामध्ये ट्रॅक्टरच्या घाऊक आणि किरकोळ विक्रीची सविस्तर माहिती दिली जाते. जर तुम्हाला मासिक सदस्यता घ्यायची असेल तर आमच्याशी संपर्क साधा।

जर तुम्ही नवीन ट्रॅक्टर, जुने ट्रॅक्टर किंवा कृषी उपकरणे खरेदी किंवा विक्री करू इच्छित असाल आणि जास्तीत जास्त खरेदीदार व विक्रेते तुमच्याशी संपर्क साधावेत तसेच तुम्हाला तुमच्या वस्तूचा सर्वोत्तम भाव मिळावा असे वाटत असेल, तर तुमची विक्रीसाठी असलेली वस्तू ट्रॅक्टर जंक्शनसोबत शेअर करा।