PM पीक विमा योजना 2026: तांदूळ, मका, सोयाबीनसह 11 पिकांसाठी विमा सुरू

शेतकरी खरीप 2026 हंगामासाठी प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेत 31 जुलैपर्यंत करू शकतात नोंदणी

खरीप हंगाम 2026 मध्ये शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी आहे. प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (PMFBY) अंतर्गत खरीप पिकांच्या विम्यासाठी नोंदणी प्रक्रिया 12 जुलै 2026 पासून सुरू झाली आहे. शेतकरी 31 जुलै 2026 पर्यंत आपल्या पिकांचा विमा उतरवू शकतात. कृषी विभागाने अंतिम तारखेची वाट न पाहता वेळेत नोंदणी करण्याचे आवाहन केले आहे, जेणेकरून नैसर्गिक आपत्ती किंवा प्रतिकूल हवामानामुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास नुकसानभरपाईचा लाभ मिळू शकेल.

हवामान विभागाने यावर्षी एल निनो (El Niño) च्या प्रभावामुळे छत्तीसगडमधील अनेक भागांत सरासरीपेक्षा कमी किंवा अनियमित पावसाची शक्यता व्यक्त केली आहे. अशा परिस्थितीत तांदूळ, मका, सोयाबीनसह खरीप पिकांच्या संरक्षणासाठी पीक विमा शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आर्थिक संरक्षण ठरू शकतो. त्यामुळे जोखीम टाळण्यासाठी वेळेत योजनेत नोंदणी करण्याचा सल्ला कृषी विभागाने दिला आहे.

या 11 खरीप पिकांचा करता येणार विमा

प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना खरीप हंगामातील 11 अधिसूचित पिकांचा विमा उतरवण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. यामध्ये मुख्यतः तांदूळ (सिंचित व असिंचित), मका आणि सोयाबीन यांचा समावेश आहे. तसेच कडधान्य व तेलबिया पिकांमध्ये तूर, शेंगदाणा, मूग आणि उडीद, तर भरड धान्य (मिलेट्स) पिकांमध्ये कोदो बाजरी , कुटकी बाजरी आणि नाचणी यांचाही विमा उतरवता येतो. आपल्या गावात कोणती पिके अधिसूचित आहेत, याची माहिती संबंधित कृषी विस्तार अधिकाऱ्यांकडून मिळवता येईल.

पीक विम्यासाठी अर्ज कुठे करावा?

या योजनेअंतर्गत कर्जदार आणि बिगर कर्जदार अशा दोन्ही प्रकारच्या शेतकऱ्यांना अर्ज करता येतो. कृषी कर्ज घेतलेल्या शेतकऱ्यांनी संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेमार्फत नोंदणी करावी. बिगर कर्जदार शेतकरी जवळच्या बँकेत, कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC), अधिकृत विमा प्रतिनिधी किंवा कृषी विभागामार्फत अर्ज करू शकतात. तसेच भारत सरकारच्या अधिकृत PMFBY पोर्टल (pmfby.gov.in) वर ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.

या 4 प्रमुख जोखमींवर मिळणार विमा संरक्षण

प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेअंतर्गत पीक चक्रातील विविध टप्प्यांवरील नुकसानीसाठी विमा संरक्षण दिले जाते. पेरणी होऊ न शकणे(Prevented Sowing) प्रतिकूल हवामानामुळे पेरणीच होऊ शकली नाही तर विमा लाभ मिळतो. लागवड अपयशी ठरणे(Planting Failure) पेरणीनंतर सुरुवातीच्या टप्प्यात पीक खराब झाल्यास संरक्षण मिळते. स्थानिक नैसर्गिक आपत्ती गारपीट, ढगफुटी, पाणी साचणे, भूस्खलन यांसारख्या घटनांमुळे झालेल्या नुकसानीवर विमा लागू होतो. कापणीनंतरचे नुकसान (Post-Harvest Loss)काढणीनंतर शेतात ठेवलेले उत्पादन चक्रीवादळ किंवा अवकाळी पावसामुळे खराब झाल्यास नुकसानभरपाई मिळू शकते.

पीक खराब झाल्यास माहिती कुठे द्यावी?

नैसर्गिक आपत्ती, पूर, गारपीट, अतिवृष्टी किंवा इतर कारणांमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांनी 72 तासांच्या आत संबंधित विभाग किंवा विमा कंपनीला माहिती देणे आवश्यक आहे. निर्धारित कालावधीत माहिती दिल्यासच विमा दावा (क्लेम) प्रक्रिया पुढे जाऊ शकते. तक्रार नोंदवण्यासाठी किंवा मदतीसाठी शेतकरी भारत सरकारच्या टोल-फ्री हेल्पलाइन क्रमांक 14447 वर संपर्क साधू शकतात. तसेच कृषी विभाग, महसूल विभाग, संबंधित बँक किंवा विमा कंपनीच्या कार्यालयात लेखी अर्ज देऊनही दावा प्रक्रिया सुरू करता येते.

अंतिम तारखेपूर्वी पीक विमा करून घ्या

कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना अंतिम तारखेची वाट न पाहता वेळेत पीक विमा करून घेण्याचे आवाहन केले आहे. हवामानातील अनिश्चितता आणि नैसर्गिक आपत्तींचा वाढता धोका लक्षात घेता ही योजना शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आर्थिक संरक्षण ठरते. वेळेत नोंदणी केल्यास दुष्काळ, कमी पाऊस, पूर, गारपीट, पाणी साचणे आणि इतर नैसर्गिक कारणांमुळे झालेल्या नुकसानीसाठी नुकसानभरपाई मिळणे सुलभ होईल. त्यामुळे खरीप 2026 हंगामासाठी 31 जुलै 2026 पूर्वी प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेत नोंदणी अवश्य करा.

प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (खरीप हंगाम 2026) – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न 1. PM पीक विमा योजना 2026 साठी अर्ज करण्याची अंतिम तारीख कोणती आहे?
उत्तर: खरीप 2026 हंगामासाठी अधिसूचित पिकांचा विमा 31 जुलै 2026 पर्यंत तुम्ही अधिसूचित पिकांचा विमा उतरवू शकता.

प्रश्न 2. PM पीक विमा योजना 2026 अंतर्गत कोणत्या पिकांचा विमा करता येतो?
उत्तर: तांदूळ (सिंचित व असिंचित), मका, सोयाबीन, तूर, शेंगदाणा, मूग, उडीद, कोदो बाजरी , कुटकी बाजरी आणि नाचणी यांसह अधिसूचित खरीप पिकांचा विमा करता येतो.

प्रश्न 3. PM पीक विमा योजनेसाठी अर्ज कसा करावा?
उत्तर: कर्जदार शेतकरी संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेमार्फत अर्ज करू शकतात. बिगर कर्जदार शेतकरी बँक, CSC केंद्र, अधिकृत विमा प्रतिनिधी किंवा PMFBY च्या अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करू शकतात.

प्रश्न 4. पीक खराब झाल्यास विमा दावा (क्लेम) करण्यासाठी काय करावे?
उत्तर: नैसर्गिक आपत्ती, पूर, गारपीट किंवा इतर कारणांमुळे पीक खराब झाल्यास 72 तासांच्या आत कृषी विभाग, बँक, विमा कंपनी किंवा हेल्पलाइनवर माहिती देणे आवश्यक आहे. त्यानंतरच दावा प्रक्रिया सुरू होईल.

प्रश्न 5. PM पीक विमा योजनेत कोणत्या जोखमींचा समावेश आहे?
उत्तर: या योजनेत पेरणी होऊ न शकणे, लागवड अपयशी ठरणे, स्थानिक नैसर्गिक आपत्ती (गारपीट, पाणी साचणे, ढगफुटी इ.) तसेच कापणीनंतर अवकाळी पाऊस किंवा चक्रीवादळामुळे होणारे नुकसान यांचा विमा संरक्षणात समावेश आहे.

ट्रॅक्टर जंक्शन नेहमी तुम्हाला अपडेट ठेवतो. यासाठी ट्रॅक्टरांचे नवीन मॉडेल्स आणि त्यांचा शेतीतील उपयोग याबद्दल कृषी बातम्या प्रसिद्ध केल्या जातात. प्रमुख ट्रॅक्टर कंपन्यांची जसे की व्हीएसटी ट्रॅक्टर, महिंद्रा ट्रॅक्टर यांचा 'मासिक विक्री अहवाल' देखील आम्ही प्रकाशित करतो, ज्यामध्ये ट्रॅक्टरांची घाऊक आणि किरकोळ विक्री याची सविस्तर माहिती दिली जाते. जर तुम्हाला मासिक सदस्यता घ्यायची असेल तर कृपया आमच्याशी संपर्क साधा.

जर तुम्ही नवीन ट्रॅक्टर, जुना ट्रॅक्टर किंवा शेतीसाठी लागणारी उपकरणे विकायची किंवा खरेदी करायची इच्छा ठेवत असाल आणि अधिकाधिक खरेदीदार व विक्रेते तुमच्याशी संपर्क साधावेत अशी तुमची अपेक्षा असेल, तसेच तुमच्या वस्तूचा सर्वोत्तम मूल्य मिळावा असे वाटत असेल, तर तुमची विक्रीसाठी असलेली वस्तू 'ट्रॅक्टर जंक्शन' सोबत शेअर करा.